ภาคปฏิบัติการจริงของวาทกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่ : รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์
รายละเอียดรายการ
| คอลเลกชัน | คอลเลกชัน: CMU e-Research |
|---|---|
| รหัสรายการ CMU Digital | รหัสรายการ CMU Digital: dc:165475 |
| ปีที่เผยแพร่ | ปีที่เผยแพร่: 2021 |
| Title | Title: ภาคปฏิบัติการจริงของวาทกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่ : รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ |
| Alternative title | Alternative title: The Discursive practices of local curriculum development discourse in basic education schools in the modern Thai state |
| Creator | Creator: ออมสิน จตุพร |
| Abstract | Abstract: การปฏิรูปการศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่นับตั้งแต่การประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 และพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 จนถึงปัจจุบัน กอปรกับสถานการณ์ปัจจุบันหลังจากรัฐบาลประกาศใช้แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579 พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562 ส่งผลให้โรงเรียนในชุมชนท้องถิ่นมีอิสระในการจัดการศึกษาเป็นอย่างมากโดยเฉพาะด้านการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาและหลักสูตรท้องถิ่น การวิจัยในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดว่าด้วยชุมชนท้องถิ่นและอุดมการณ์ท้องถิ่นนิยมในฐานะพื้นที่ปฏิบัติการจริงของทฤษฎีหลักสูตร 2) ศึกษาภาคปฏิบัติการจริงของวาทกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่ เงื่อนไขของบริบททางสังคม วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และการเมืองในท้องถิ่น รวมทั้งวาทกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นและรูปแบบการจัดการศึกษาในบริบทท้องถิ่นที่มีผลต่อการกำหนด ความหมายและกำหนดภาคปฏิบัติการจริงของวาทกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น และ 3) ศึกษากระบวนการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่ โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ และเก็บข้อมูลจากการใช้ข้อมูลเอกสาร การสังเกต การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม ผลการวิจัยพบว่า 1) ชุมชนท้องถิ่นคือพื้นที่ปฏิบัติการจริงของทฤษฎีหลักสูตรเชิงวิพากษ์ เป็นความพยายามผลักดันให้เกิดการผสมผสานหรือบูรณาการทั้งแนวคิด ข้อถกเถียงเชิงทฤษฎี และปฏิบัติการจริงของทฤษฎีหลักสูตรเชิงวิพากษ์เข้ากับแนวคิดการศึกษาบนฐานชุมชนท้องถิ่น ในรูปแบบหลักสูตรและการศึกษาบนฐานชุมชนท้องถิ่นเชิงวิพากษ์ (critical place-based pedagogy) เพื่อนำไปสู่การสร้างความเปลี่ยนแปลงด้านการจัดการศึกษาในบริบทพื้นที่ของสังคมร่วมสมัยอย่างเป็นรูปธรรม 2) ภาคปฏิบัติการจริงของวาทกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่ ประกอบด้วยแนวคิดในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น 2 ลักษณะ คือ 1) หลักสูตรท้องถิ่นที่สร้างขึ้นภายในขอบเขตโรงเรียน (school-based local curriculum) เป็นหลักสูตรที่ครูและนักเรียนร่วมกันสร้างหลักสูตรท้องถิ่นเพื่อเน้นให้นักเรียนสามารถนำความรู้และประสบการณ์ในหลักสูตรไปใช้ในชีวิตจริงได้ และ 2) หลักสูตรท้องถิ่นที่สร้างขึ้นโดยการเข้าเป็นแนวร่วมระหว่างชุมชนกับโรงเรียน (community-based school curriculum) และ 3) กระบวนการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่ มีองค์ประกอบพื้นฐานที่สำคัญโดยใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา (research and development) เป็นฐานในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น โดยแบ่งเป็น 4 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐานในชุมชนท้องถิ่นและบริบทที่เกี่ยวข้อง ขั้นตอนที่ 2 การสร้าง พัฒนา และตรวจสอบคุณภาพหลักสูตรท้องถิ่น ขั้นตอนที่ 3 การนำหลักสูตรท้องถิ่นไปใช้จริง และ ขั้นตอนที่ 4 การประเมินหลักสูตรท้องถิ่น ประเด็นสำคัญที่พบจาก ภาคปฏิบัติการจริงของวาทกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐไทยสมัยใหม่ คือ หลักสูตรท้องถิ่นมิได้ดำรงอยู่อย่างเป็นกลางและไร้เดียงสาทางการเมือง แต่หลักสูตรท้องถิ่นกลับเป็นพื้นที่ของการต่อสู้เชิงการเมืองวัฒนธรรมในชีวิตประจำวัน รวมถึงหลักสูตรท้องถิ่นกลายเป็นพื้นที่ทางการเมืองที่ชุดความคิดเรื่องวัฒนธรรมชุมชน-ประวัติศาสตร์ชุมชนซึ่งอยู่ภายใต้สำนักคิดวัฒนธรรมชุมชนที่ได้ถูกปรับเปลี่ยนจากกรอบทางวิชาการที่เคยสร้างการรับรู้และอธิบายชนบทมาสู่การเป็น “โครงการทางการเมือง” ในปริมณฑลทางการศึกษาผ่านการเชื่อมโยงกรอบแนวคิดวัฒนธรรมชุมชนเข้ากับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง รวมถึงกระบวนทัศน์การพัฒนาทางเลือก Basic education reform in the modern Thai state, dated back since the promulgation of the Constitution of the Kingdom of Thailand in 1997 and the National Education Act B.E. 2542 (A.D. 1999), coupled with the current situation after the government announced the National Education Plan B.E. 2560-2579 (A.D. 2017-2036), the National Education Act No. 4 B.E. 2562 (A.D. 2019), and the Education Innovation Area Act B.E. 2562 (A.D. 2019), have equipped local schools with a great extent of freedom in education management, especially in the development of school-based curriculum and local curriculum. This research aims to 1) examine the concept of local community and localism as the discursive space of curriculum theory; 2) study the discursive practices of local curriculum development discourse in basic education institutions of the modern Thai state. This includes conditions of social, cultural, economic, political, and historical contexts within the local community and local curriculum development discourse as well as educational management model in the local context, which affects the definition and discursive practices of local curriculum development discourse; and 3) scrutinize the process of developing local curriculum in basic education institutions of the modern Thai state. The qualitative research method was used, and data was collected, using document analysis, observations, in-depth interviews, and focus group discussion. The results of the research showed that 1) local communities were the discursive space of curriculum theory. There was an attempt to create the harmonization and integration of concepts, theoretical arguments, and the real practice of the critical curriculum theory with the concept of community-based education so that critical place-based pedagogy can be achieved. The result of such integration was expected to bring about concrete changes in educational management in the context of contemporary society; 2) discursive practices of local curriculum development discourse in basic education institutions of the modern Thai state consisted of two concepts for developing local curriculum. 1) School-based local curriculum was the outcome obtained from teachers and students working together to create a particular local curriculum, the focus of which was to enable students to apply the curriculum's knowledge and experience to real life. 2) Community-based school curriculum. And 3) the process of developing local curriculum in basic education institutions of the modern Thai state consisted of important basic components, employing research and development as the basis for the development of local curriculum. In doing so, it involved 4 steps; Step 1: conduct a study of background information in the local community and the relevant context; Step 2: create, develop, and monitor the quality of local curriculum; Step 3: implement local curriculum; and Step 4: assess local curriculum. Key issues drawn from discursive practices of local curriculum development discourse in basic education institutions of the modern Thai state were: local curriculum was not completely neutral and was not politically naive. Instead, the local curriculum was the space where everyday life and cultural practices can be witnessed. The local curriculum also became a political space where the concept of community culture and history was transformed — from the academic framework that once had created the perception and explanations of rurality towards “the political projects” in the sphere of education achievable by the merging of the concept of community culture with the philosophy of sufficiency economy, as well as alternative development paradigms. |
| Publisher | Publisher: ภาควิชาพื้นฐานและการพัฒนาการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| Note | Note: สนับสนุนทุนวิจัยโดย โครงการทุนพัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| Subject | Subject: คณะศึกษาศาสตร์ -- วิจัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ -- วิจัย การศึกษา -- หลักสูตร การวางแผนหลักสูตร การศึกษา -- การบริหาร การบริหารการศึกษา -- ไทย งานวิจัยคณะศึกษาศาสตร์ |
| Date Created | Date Created: 2564 |
| Rights | Rights: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| Public Access Level | Public Access Level: Restricted Public = สามารถใช้งานได้เฉพาะผู้ใช้ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (log in CMU IT Account) |
| Rights Access | Rights Access: ท่านอาจจะบันทึกข้อมูลเพื่อการวิจัยและการศึกษาค้นคว้า หากท่านต้องการใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น ท่านต้องติดต่อสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อขออนุญาตใช้ |
เอกสารอ้างอิง
EndNoteเอกสารดิจิทัล
เข้าสู่ระบบและตรวจสอบสิทธิ์สมาชิกเพื่อดูเอกสาร
นโยบายบริการเอกสารฉบับเต็ม
