บ้านแม่สามแลบ : หมู่บ้านริมฝั่งแม่น้ำสาละวิน
Record details
| Collection | Collection: Lanna Heritage เส้นทางท่องเที่ยวตามรอยโคลงมังทรารบเชียงใหม่ |
|---|---|
| CMU Digital ID | CMU Digital ID: dc:172311 |
| Creator | Creator: ฝ่ายสารสนเทศล้านนาและภาคเหนือ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, อุษณีย์ ธงไชย, เมธี เมธาสิทธิ สุขสำเร็จ, Chiang Mai University Library. Department of Lanna and Northern Thai Information, Usanee Thongchai, Metee Methasit Suksamret, กรมการปกครองท้องถิ่น, Provincial Administrative Organization |
| Publication year | Publication year: 2023 |
| title | title: บ้านแม่สามแลบ : หมู่บ้านริมฝั่งแม่น้ำสาละวิน |
| Alternative title | Alternative title: Ban Mae Sam Laep: Village on the Salween Riverside |
| Complier | Complier: ฝ่ายสารสนเทศล้านนาและภาคเหนือ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ Chiang Mai University Library. Department of Lanna and Northern Thai Information |
| Analysts | Analysts: อุษณีย์ ธงไชย Usanee Thongchai เมธี เมธาสิทธิ สุขสำเร็จ Metee Methasit Suksamret |
| Category of source | Category of source: หมู่บ้าน Village |
| Geographic coordinates | Geographic coordinates: 17.98205462415277, 97.73783290703497 |
| Lanna historical period | Lanna historical period: ล้านนาร่วมสมัย Contemporary Lanna |
| Location | Location: หมู่ 1 บ้านแม่สามแลบ ตำบลแม่สามแลบ อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน Moo 1 Ban Mae Sam Laep, Mae Sam Laep, Sob Mei District, Mae Hong Son |
| Route | Route: วิ่งตามถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 (เชียงใหม่ - ฮอด - แม่สะเรียง) ผ่านตัวอำเภอฮอด อุทยานแห่งชาติออบหลวง สวนสนบ่อแก้ว (สถานีทดลองปลูกพันธุ์ไม้บ่อแก้ว) ข้ามสะพานแม่น้ำลาย ผ่านจุดชมวิวบ้านห้วยกุ้ง ขับผ่านบ้านแม่เหาะ ขับตรงไปตามถนนเข้าสู่ตัวเมืองแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน จากนั้นขับไปตามถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 105 (อำเภอแม่สะเรียง - อำเภอสบเมย) ประมาณ 11 กิโลเมตร เลี้ยวขวาเข้าสู่ถนนหลวงชนบท แม่ฮ่องสอน หมายเลข 4077 ข้ามสะพานกรมทางหลวงชนบทบ้านคอนผึ้ง - บ้านห้วยสิงห์ ขับตรงไปประมาณ 2.2 กิโลเมตร จากนั้นเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนทางหลวงชนบท แม่ฮ่องสอน หมายเลข 1194 ขับไปตามถนนด้วยระยะทางประมาณ 20.26 กิโลเมตร จากนั้นขับชิดขวาเพื่อเบี่ยงไปใช้ถนนในหมู่บ้าน ขับลึกเข้าสู่ตัวหมู่บ้านจะเห็นบ้านเรือนเรียงตัวตามเส้นทางทั้ง 2 ข้าง ใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมง 42 นาที (ประมาณ 242 กิโลเมตร นับจากตัวเมืองเชียงใหม่) Follow Highway 108 (Chiang Mai-Hot-Mae Sariang) through Hot District, Ob Luang National Park and Bo Kaeo Forestry Research Station, then cross the Lai River bridge. From the Hui Kung viewpoint, continue straight to Mae Sariang in Mae Hong Son, then follow Highway 105 (Mae Sariang-Sob Mei) for about 11 kilometers and turn right onto Mae Hong Son Local Highway number 4077. Cross the Ban Khon Phung-Ban Huai Sing bridge and follow the road for 20.26 kilometers. Turn right onto the village road into the village. The trip takes about four hours and forty-two minutes (about 242 kilometers from Chiang Mai city). |
| Description | Description: กวีกล่าวถึงการเดินทางข้ามแม่น้ำสาละวิน (ในโคลงมังทรารบเชียงใหม่เรียกว่า แม่น้ำคง) กวีกล่าวว่าบริเวณนี้มีคนเป็นจำนวนมากมีทั้งชาวมอญ (เม็ง) พม่า (ม่าน) ไทยยวนหรือคนล้านนา (ยวน) และพวกเงี้ยว (เยี้ยว) มีทั้งเรือและแพต่อกันเต็มท้องน้ำ รวมทั้งมีการทำสะพานเดินข้าม ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับสะพานแขวนซึ่งเวลาเดินข้ามสะพานจะโยนไปมาเดิมข้ามลำบากมาก อย่างไรก็ตามในโคลงมังทรารบเชียงใหม่มิได้ระบุว่า พื้นที่ที่กวีข้ามแม่น้ำสาละวินไปฝั่งพม่านั้นอยู่ที่ใด ทางทีมงามได้เลือกบ้านแม่สามแลบเป็นพื้นที่สมมุติที่กวีใช้เป็นจุดเดินทางข้ามแม่น้ำสาละวินไปพม่าเนื่องจากเมื่อสำรวจพื้นที่พบว่า บ้านแม่สามแลบตั้งอยู่ไม่ห่างจากปากแม่น้ำสองแควมากนัก ทั้งนี้เพราะคืนก่อนหน้านี้กวีนอนพักอยู่ที่ปากแม่น้ำสองแคว บ้านแม่สามแลบ ปัจจุบันเป็นหมู่บ้าน (หมู่ 1) ตั้งอยู่ในตำบลแม่สามแลบ อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นหมู่บ้านขนาดเล็ก ตั้งอยู่ระหว่างริมฝั่งแม่น้ำสาละวินกับเชิงเขาเตี้ยๆที่ทอดยาวไปตามแนวชายฝั่งแม่น้ำสาละวินในหมู่บ้านมีน้ำแม่สามแลบซึ่งไหลลงแม่น้ำสาละวิน ไหลผ่าน จากลักษณะภูมิประเทศแบบนี้ทำให้หมู่บ้านนี้มีพื้นที่ราบค่อนข้างน้อย ตัวหมู่บ้านนี้มีลักษณะยาวเรียบริมฝั่งแม่น้ำสาละวิน ด้านหน้าเป็นถนนแคบๆแล่นเรียบเชิงเขา นอกจากนั้นการที่มีน้ำแม่สามแลบไหลผ่านหมู่บ้านทำให้บ้านบางหลังต้องสร้างยื่นลงไปในน้ำ ด้วยการตั้งเสาอยู่ในริมน้ำซึ่งในปัจจุบันน้ำแม่สามแลบค่อนข้างแห้งและตื้นเขิน สันนิษฐานว่า ชื่อหมู่บ้านนี้ตั้งจากชื่อน้ำแม่สามแลบที่ไหลผ่านหมู่บ้าน จากการพูดคุยกับชาวบ้าน พวกเขาเล่าให้ฟังว่า หมู่บ้านนี้เพิ่งจะเริ่มก่อตั้งมาเมื่อประมาณ 50 – 60 ปีมานี้ ในช่วงแรกมีพ่อค้าจากในเมืองเช่น แม่สะเรียง เชียงใหม่ และกรุงเทพฯ เดินทางนำสินค้าจากตัวเมืองเข้ามาแลกเปลี่ยนกับสินค้าของป่าที่มีมากในบริเวณนี้ และฝั่งพม่าที่ชาวพม่านำเข้ามา ในช่วงแรกที่ยังไม่มีถนนเข้าถึงหมู่บ้าน กลุ่มพ่อค้าต้องเดินเท้าหรือใช้รถมอร์เตอร์ไซต์หรือวัวต่างในการขนส่งสินค้า พื้นที่นี้เริ่มมีคนเข้ามาตั้งถิ่นฐานมากขึ้น เมื่อพม่าทำสงครามกับพวกกระเหรี่ยงทำให้มีกลุ่มคนจากฝั่งพม่าอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นี่เป็นจำนวนมาก คุณเซดา ปมวรสกุล ซึ่งเป็นสมาชิกอบต. เล่าให้ฟังว่า จากการทำทะเบียนประวัติของประชากรที่นี่ พบว่าส่วนใหญ่อพยพเข้ามาในช่วงปี พ.ศ. 2515 ปัจจุบันประชากรของบ้านแม่สามแลบ ประกอบด้วย กลุ่มชาติพันธุ์กระเหรี่ยง ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นประชากรเดิมในพื้นที่ และส่วนหนึ่งมาจากพม่า พร้อมกับกลุ่มชาติพันธุ์กลุ่มอื่นที่หนีภัยสงครามระหว่างรัฐบาลพม่ากับชนกลุ่มน้อยเข้ามาตั้งถิ่นฐานทำมาหากิน กลุ่มชาติพันธุ์ที่บ้านแม่สามแลบ ประกอบด้วย ชาวไทยใหญ่ กลุ่มมุสลิม และชาวอินเดีย เป็นต้น สำหรับแนวความเชื่อนอกจากนับถือแนวความเชื่อของกลุ่มตนแล้ว ยังมีกลุ่มที่นับถือศาสนาพุทธ ศาสนาคริสต์ และศาสนาอิสลาม ทั้งนี่เพราะได้พบศาสนสถานของศาสนาเหล่านี้ตั้งปะปนอยู่กับบ้านของชาวบ้าน สำหรับวัดในพุทธศาสนามี 2 แห่ง ซึ่งพระสงฆ์และสามเณรมาจากฝั่งพม่า ประชากรที่บ้านแม่สามแลบส่วนใหญ่มีอาชีพทำการค้าขาย มีการทำการเกษตรบ้างแต่ไม่มากนัก เพราะพื้นที่ราบมีน้อย อีกอาชีพที่นิยมทำคือ การขับเรือรับจ้างพานักท่องเที่ยวชมความงามในแม่น้ำสาละวิน และรับจ้างขนส่งสินค้าไปส่งตามหมู่บ้านต่างๆ ตามริมฝั่งแม่น้ำที่รถไปไม่ถึง หรือเดินทางไปถึงค่อนข้างยากลำบาก สินค้าที่นี่ส่วนใหญ่เป็นสินค้าของเมืองไทยที่ผ่านมาทางแม่สะเรียง มีทั้งเครื่องมือเครื่องใช้ ของกินและยารักษาโรค เป็นต้น นอกจากนั้นยังมีสินค้ามาจากฝั่งพม่าเข้ามาขายด้วยเช่น วัว - ควาย หอมแดง กระเทียม น้ำตาลมะพร้าว และเส้นหมี่เหลือง เป็นต้น สำหรับวัวควายที่นำเข้ามาจากพม่าต้องมีการกักกันโรคและตรวจโรคให้ปลอดภัยก่อนส่งออกไปนอกพื้นที่ ที่บ้านแม่สามแลบมีโรงเรียนบ้านแม่สามแลบสำหรับเด็กในพื้นที่ โดยเปิดสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาลถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 หลังจากจบจากโรงเรียนที่นี่ นักเรียนที่ต้องการเรียนต่อ มักจะไปเรียนต่อที่โรงเรียนในอำเภอแม่สะเรียงหรือในเชียงใหม่ สำหรับเรื่องการสาธารณสุขนั้น เนื่องจากการเดินทางเข้า-ออกแม่สามแลบค่อนข้างยากลำบาก ที่นี่ยจึงมีการตั้งโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแม่สามแลบ ซึ่งเป็นสถานพยาบาลประจำหมู่บ้านแ แต่ชาวบ้านกล่าวว่า คนไข้ที่นี่ส่วนหนึ่งมาจากฝั่งพม่า โดยเฉพาะช่วงที่มีการสู้รบกันทางฝั่งพม่า หมายเหตุ : ข้อมูลที่ใช้เป็นหลักฐานในการเขียนเรื่องบ้านแม่สามแลบ ได้จากการสำรวจตัวหมู่บ้านแม่สามแลบ การพูดคุยกับชาวบ้านและร้านค้า รวมทั้งผู้รู้ 2 ท่านคือ คุณเซดา ปมวรกุล เจ้าหน้าที่อบต.และคุณ วสันต์ นำชัยทศพล ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ทีมงานจึงใคร่ขอขอบพระคุณมาณ ที่นี้ As the bard crossed the Salween River (known as the Kong River in Klong Mangtra Rop Chiang Mai), he identified several ethnic groups living in the area, including Mon (Meng), Burmese (Myan), Tai Yuan or Lanna (Yuan) and Ngiew, who lived on boats and rafts along the banks. Each raft was connected by a rope bridge, which wobbled slightly as we passed. In contrast, Klong Mangtra Rop Chiang Mai does not give details of the exact location where the bard crosses into Burma. Our team found out that Ban Mae Sam Laep is close to the Song Khwae estuary where the bard stayed overnight. We therefore concluded that it could be the bard's likely destination. Ban Mae Sam Laep is a small village nestled between the Salween River and the surrounding low hills. It is currently located at Moo 1, Mae Sam Laep, Sob Mei district, Ma Hong Son. The name of the village seems to be derived from the Mae Sam Lab River, which flows through the village before joining the Salween River. Due to the topography, the village has a few flat areas. As a result, some houses have been built in a long row along the riverbank, jutting out towards the river. A narrow road runs along the promontory in front of the village. However, the Mae Sam Laep River is now quite dry and shallow. An interview with residents revealed that the community was established between 50 and 60 years ago. Initially, the area was known for the trade of rare forest items by merchants from Mae Sariang, Chiang Mai and Bangkok, as well as export goods from Burmese merchants. Before roads were built, goods were transported by foot, motorbike or pack-ox. When war broke out between the Burmese government and the Karen people, some Burmese migrated and settled in the area. According to registration statistics, most of the migrants had fled by 1972, said Seda Pamavorasakul, a sub-district administration officer. The Karen community lives in Ban Mae Sam Laep. Some were originally from the area, while others fled the war along with other ethnic groups such as Shans, Muslims and Indians who also migrated there. Each ethnic group here has its own beliefs; there are also Buddhist, Christian and Islamic communities. In fact, the places of worship for these religions are intermingled with the residential areas. Burmese monks and novices run the two Buddhist temples in the area. The majority of people in Ban Mae Sam Laep work as merchants. The lack of arable land means that few people farm. Boatmen are also common and are responsible for showing tourists the breathtaking scenery of the Salween River or transporting goods to remote areas along the river that are inaccessible by car. Most of the goods processed here are Thai products transported through Mae Sariang. These include food, medicine, tools and equipment. Other products from Burma include cattle, shallots, garlic, coconut sugar and egg noodles. Cattle imported from Myanmar must undergo a period of quarantine and testing before being exported. Ban Mae Sam Lab School provides education for students from kindergarten to grade 6. Students who wish to continue their education after high school often attend schools in Mae Sariang district or in Chiang Mai. In terms of public health, a health promotion hospital was built in Mae Sam Lab sub-district as a health facility for the local community due to the limited access to and from the area. However, local residents claimed that some patients at the hospital were of Burmese nationality, especially during periods of conflict on the Burmese side. Note: We gathered information about Ban Mae Sam Lab through surveys and interviews with villagers and shopkeepers. As part of this research, we spoke to two knowledgeable people - Seda Pamavorasakul, an officer from the Sub-district Administrative Organisation, and Mr Wasan Namchaithossaphol, an assistant village headman. We would like to express our gratitude to them. |
| Authority | Authority: กรมการปกครองท้องถิ่น Provincial Administrative Organization |
| Subject: Topical name | Subject: Topical name: แม่สามแลบ -- สบเมย (แม่ฮ่องสอน) Mae Sam Laep -- Sob Mei (Mae Hong Son) |
| Subject: Geographic name | Subject: Geographic name: หมู่บ้านแม่สามแลบ Ban Mae Sam Laep |
| Keyword | Keyword: แม่สามแลบ Mae Sam Laep |
| Collected year | Collected year: 2566 2023 |
| Type | Type: ภาพ วิดีทัศน์ image video |
| Format | Format: .JPG .MP4 |
| Language | Language: tha:eng |
| Rights | Rights: © สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ © Chiang Mai University Library |
| Public Access Level | Public Access Level: Public = สามารถใช้งานได้ทั้งผู้ใช้มหาวิทยาลัย/ผู้ใช้ภายนอก Public = Accessible to both university and external users. |
| Rights Access | Rights Access: ท่านอาจจะบันทึกหรือพิมพ์รูปภาพเพื่อการวิจัยและการศึกษาค้นคว้า ถ้าท่านต้องการใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น ท่านต้องติดต่อสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อขออนุญาตใช้ Saving or printing of all photos or contents are allowed only for research or study purposes. For other purposes, contact the Chiang Mai University Library for permission. |
References
EndNoteDigital documents
Sign in and check your member access to view documents.
Full text service policy
