จิตรกรรมฝาผนังวัดพระธาตุดอยสุเทพ : พระธาตุประจำปีเกิดของชาวล้านนา
รายละเอียดรายการ
| คอลเลกชัน | คอลเลกชัน: Lanna Heritage เส้นทางท่องเที่ยวตามรอยโคลงมังทรารบเชียงใหม่ |
|---|---|
| รหัสรายการ CMU Digital | รหัสรายการ CMU Digital: dc:172336 |
| ผู้สร้างสรรค์ | ผู้สร้างสรรค์: ฝ่ายสารสนเทศล้านนาและภาคเหนือ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, อุษณีย์ ธงไชย, เมธี เมธาสิทธิ สุขสำเร็จ, Chiang Mai University Library. Department of Lanna and Northern Thai Information, Usanee Thongchai, Metee Methasit Suksamret, กรมการศาสนา, กรมศิลปากร, Department of Religious Affairs, The Fine Arts Department |
| ปีที่เผยแพร่ | ปีที่เผยแพร่: 2023 |
| title | title: จิตรกรรมฝาผนังวัดพระธาตุดอยสุเทพ : พระธาตุประจำปีเกิดของชาวล้านนา |
| Alternative title | Alternative title: A mural depicting the relics of the birth of the Lanna people |
| Complier | Complier: ฝ่ายสารสนเทศล้านนาและภาคเหนือ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ Chiang Mai University Library. Department of Lanna and Northern Thai Information |
| Analysts | Analysts: อุษณีย์ ธงไชย Usanee Thongchai เมธี เมธาสิทธิ สุขสำเร็จ Metee Methasit Suksamret |
| Category of source | Category of source: จิตรกรรม Mural |
| Geographic coordinates | Geographic coordinates: 18.805842013884874, 98.92167661534563 |
| Lanna historical period | Lanna historical period: ศิลปะล้านนาร่วมสมัย Contemporary Lanna Art |
| Location | Location: ถนนศรีวิชัย ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ Srivichia Rd., Suthep, Mueang district, Chiang Mai province |
| Route | Route: จากถนนห้วยแก้ววิ่งผ่านหน้ามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผ่านสวนสัตว์เชียงใหม่ ขึ้นไปถึงอนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย ไปตามถนนศรีวิชัย ประมาณ 12 กิโลเมตรจะเห็นวัดพระธาตุดอยสุเทพตั้งอยู่บนดอยสูงอยู่ทางด้านขวามือ Follow Huay Kaew Road pass Chiang Mai University, Chiang Mai Zoo up to the Kruba Srivichai Monument, then follow Srivichai Road for about 12 kilometers, the temple will be on the right-hand side. |
| Description | Description: "พระบรมธาตุดอยสุเทพ : พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีมะแม คติการบูชาพระธาตุปีเกิด เป็นธรรมเนียมปฏิบัติของสังคมชาวล้านนามาแต่ครั้งบรรพกาล โบราณาจารย์กำหนดให้ผู้ที่เกิดในปีหนึ่งๆ มีพระธาตุองค์สำคัญแห่งต่างๆ เป็นพระธาตุประจำของแต่ละบุคคลเพื่อกระทำการสักการบูชา โดยเชื่อว่าอย่างน้อยเพียงครั้งหนึ่งในชีวิตเรานี้ต้องหาโอกาสที่จะได้ไปนมัสการบูชาพระธาตุเพื่อความเป็นสิริมงคลสูงสุด สังคมชาวล้านนามีความเชื่อเรื่องการเกิดของมนุษย์เราว่า ก่อนการปฏิสนธินั้นดวงจิตวิญญาณที่นิ่งสนิทของแต่ละคนมีสถานะเป็นดวงดาวในท้องฟ้า รอโอกาสที่จะจุติลงมาเกิดในครรภ์มารดาเมื่อครบวาระที่สมควรในแต่ละรอบปี และเมื่อหมดวาระบนโลกแล้ว ดวงวิญญาณนั้นจะกลับไปสถิตที่พระธาตุต่างๆ ตามปีที่เกิด สะท้อนถึงโลกทัศน์ของชาวล้านนาเกี่ยวกับคติความเชื่อเรื่องการเกิด ผสมผสานกับความเชื่อท้องถิ่นให้ปรากฏเป็นองค์ความรู้และภูมิปัญญาในสังคมล้านนา ด้วยเหตุนี้ นักปราชญ์ล้านนาจึงได้กำหนดให้ผู้ที่เกิดในแต่ละปีมีพระธาตุประจำเพื่อให้ยึดเหนี่ยวเป็นที่พึ่งทางจิตใจ และเพื่อการเคารพสักการะที่อาจแฝงนัยเพื่อการบำรุงรักษาพระพุทธศาสนาต่อไปด้วย (เธียรชาย อักษรดิษฐ์, 2545: 3) พระธาตุประจำปีเกิดของคนล้านนา ประกอบด้วย 1.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีชวด คือ พระธาตุศรีจอมทอง วัดพระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ 2.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีฉลู คือ พระธาตุลำปางหลวง วัดพระธาตุลำปางหลวง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง 3.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีขาล คือ พระธาตุช่อแฮ วัดพระธาตุช่อแฮพระอารามหลวง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ 4.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีเถาะ คือ พระธาตุแช่แห้ง วัดพระธาตุแช่แห้งพระอารามหลวง อำเภอภูเวียง จังหวัดน่าน 5.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีมะโรง คือ พระพุทธสิหิงค์ หรือบางตำรากล่าวว่าเป็นเจดีย์ที่วัดพระสิงค์ วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 6.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีมะเส็ง คือ พระมหาเจดีย์พุทธคยา ประเทศอินเดีย (เนื่องจากเจดีย์พุทธคยาอยู่ในประเทศอินเดียยากแก่การไปนมัสการ จึงนิยมไปนมัสการเจดีย์วัดเจ็ดยอดแทน, สรวิชญ์ กันธิตระกูลวงศ์, 2553: 75) หรือ เจดีย์วัดเจ็ดยอด อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 7.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีมะเมีย คือ เจดีย์ชะเวดากอง ประเทศพม่า หรือเจดีย์วัดพระบรมธาตุ อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก (เนื่องจากเจดีย์ชเวดากองอยู่ในประเทศพม่ายากแก่การไปนมัสการ จึงนิยมไปนมัสการเจดีย์วัดพระบรมธาตุ ตำบลเกาะตะเภา อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก, สรวิชญ์ กันธิตระกูลวงศ์, 2553: 75) 8.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีมะแม คือ พระบรมธาตุดอยสุเทพ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร พระอารามหลวง อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 9.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีวอก คือ พระธาตุพนม วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม 10.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีระกา คือ พระธาตุหริภุญชัย วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน 11.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีจอ คือ พระธาตุเกตุแก้วจุฬามณี บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ หรือเจดีย์วัดเกตุการาม อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 12.พระธาตุประจำปีเกิดของคนปีกุน คือ พระธาตุดอยตุง วัดพระธาตุดอยตุง อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย (ศาสตราจารย์อุดม รุ่งเรืองศรี, 2534: 389)" " Doi Suthep Phra That: Phra That of the one born in the year of the goat. The tradition of worshipping Phra That of the year of birth has been regularly practiced by the Lanna people since traditional times. A patriarch specifies that each year of birth has its own relics which are housed in twelve different stupas in twelve different temples. It is believed that a person should visit their own birth relic at least once in their lifetime and receive a blessing. It is also believed to keep Buddhism relevant in people's lives. (Aksorndit, 2002: 3) Lanna people's birth phra is as follows: 1. Phra That of birth of the rat year is Phra That Si Chom Thong, Wat Phra That Si Chom Thong Warawihan, Chom Thong district, Chiang Mai. 2. Phra That of birth of the ox year is Phra That Lampang Luang, Wat Phra That Lampang Luang, Kohkha district, Lampang. 3. Phra That of birth of the tiger year is Phra That Cho Hae, Wat Phra That Cho Hae Phra Aram Luang, Mueang Phrea district, Phrea. 4. Phra That of birth of the rabbit year is Phra That Chae Haeng, Wat Phra That Chae Haeng Phra Aram Luang, Phu Wiang district, Nan. 5. Phra That of birth of the big snake year is Phra Phuttha Sihing or certain books presumed that it was a stupa of Wat Phra Singh, Wat Phra Singh Woramahaviharn, Mueang Chiang Mai district, Chiang Mai. 6. Phra That of birth of the small snake year is the great pagoda of Bodh Gaya, India, and Chedi Wat Chet Yod, Mueang Chiang Mai district, Chiang Mai. (However, because the Pagoda of Bodh Gaya is not in Thailand, laypersons routinely worship the Chedi Wat Chet Yod instead; Sorawit Kanthitrakulwong, 1992: 75) 7. Phra That of birth of the horse year is the Shwedagon pagoda, Burma, and Chedi Wat Phra Borommathat, Ban Tak district, Tak. (However, the Shwedagon pagoda is in Burma, laypersons regularly worship the Chedi of Wat Borommathat instead, Kanthitrakulwong, 1992: 75) 8. Phra That of birth of the goat year is Phra That Doi Suthep, Wat Phra That Doi Suthep Rachworaviharn Phra Aram Luang, Mueang Chiang Mai district, Chiang Mai. 9. Phra That of birth of the monkey year is Phra That Phanom, Wat Phra That Phanom Woramahawiharn, That Phanom district, Nakhon Phanon. 10. Phra That of birth of the rooster year is Phra That Hariphunchai, Wat Phra That Hariphunchai Woramahaviharn, Mueang Lamphun district, Lamphun. 11. Phra That of birth of the dog year is Phra That Ket Kaew Chulamanee in the Daowadung heaven or Chedi of Wat Ketkaram, Mueang Chiang Mai district, Chiang Mai. 12. Phra That of birth of the pig year is Phra That Doi Tung, Wat Phra That Doi Tung, Mae Sai district, Chiang Rai. (Rungruangsri, 1991: 389)." |
| Authority | Authority: กรมการศาสนา Department of Religious Affairs กรมศิลปากร The Fine Arts Department |
| Subject: Topical name | Subject: Topical name: วัด -- เชียงใหม่ temple -- Chiang Mai |
| Subject: Geographic name | Subject: Geographic name: วัดพระธาตุดอยสุเทพวรมหาวิหาร Wat Phra That Doi Suthep |
| Keyword | Keyword: วัดพระธาตุดอยสุเทพวรมหาวิหาร Wat Phra That Doi Suthep พระธาตุประจำปีเกิด the relics of the birth |
| Collected year | Collected year: 2566 2023 |
| Type | Type: ภาพ image |
| Format | Format: .JPG |
| Language | Language: tha:eng |
| Rights | Rights: © สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ © Chiang Mai University Library |
| Public Access Level | Public Access Level: Public = สามารถใช้งานได้ทั้งผู้ใช้มหาวิทยาลัย/ผู้ใช้ภายนอก Public = Accessible to both university and external users. |
| Rights Access | Rights Access: ท่านอาจจะบันทึกหรือพิมพ์รูปภาพเพื่อการวิจัยและการศึกษาค้นคว้า ถ้าท่านต้องการใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น ท่านต้องติดต่อสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อขออนุญาตใช้ Saving or printing of all photos or contents are allowed only for research or study purposes. For other purposes, contact the Chiang Mai University Library for permission. |
| identifier Citation | identifier Citation: "1.เธียรชาย อักษรดิษฐ์. (2545). พระธาตุดอยสุเทพ พระธาตุปีเกิดของปีมะแม. เชียงใหม่: สำนักพิมพ์ซิลค์เวอร์ม. 2.สรวิชญ์ กันธิตระกูลวงศ์ (รวบรวม/เรียบเรียง). (2553). ตำนานวัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร จังหวัดเชียงใหม่ ฉบับอิงประวัติศาสตร์. เชียงใหม่: หจก. เชียงใหม่โรงพิมพ์แสงศิลป์. 3.อุดม รุ่งเรืองศรี. (2534). พจนานุกรมล้านนาไทย ฉบับแม่ฟ้าหลวง ตอนที่ ๑ อักษร ก ถึง ฝ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์ พริ้นติ้ง กรุ๊พ." |
| Note | Note: ศิลปะล้านนาร่วมสมัย หมายถึง ศิลปะที่ถูกสร้างขึ้นในสมัยปัจจุบันโดยได้รับแรงบันดาลใจจากศิลปะสมัยล้านนา (พุทธศตวรรษที่ 19-24) อาจสร้างขึ้นโดยคงรูปแบบศิลปะล้านนาดั่งเดิม หรือมีการนำรูปแบบศิลปะล้านนามาประยุกต์หรือปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคปัจจุบัน แต่ยังคงมีกลิ่นอายหรือเอกลักษณ์ที่แสดงให้เห็นถึงศิลปะล้านนา Contemporary Lanna art means art that was created in the present day and was inspired by Lanna art. (19th-24th Buddhist Century) may have been built while maintaining the original Lanna art style. Or the Lanna art style has been applied or modified to suit the present era. But there is still an aura or identity that shows Lanna art. |
เอกสารอ้างอิง
EndNoteเอกสารดิจิทัล
เข้าสู่ระบบและตรวจสอบสิทธิ์สมาชิกเพื่อดูเอกสาร
นโยบายบริการเอกสารฉบับเต็ม
