นวัตกรรมการจัดการชุมชนเพื่อการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนของตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออนจังหวัดเชียงใหม่ : รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์
Record details
| Collection | Collection: CMU Intellectual Repository (CMU IR) CMU e-Research |
|---|---|
| CMU Digital ID | CMU Digital ID: dc:185242 |
| Publication year | Publication year: 2024 |
| Title | Title: นวัตกรรมการจัดการชุมชนเพื่อการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนของตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออนจังหวัดเชียงใหม่ : รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ |
| Alternative title | Alternative title: Community management innovations for sustainable self-reliance of Mae Tha sub-district, Mae On district, Chiang Mai Province |
| Creator | Creator: ธงชัย ภูวนาถวิจิตร |
| Abstract | Abstract: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ เพื่อศึกษา 1)บริบทชุมชน การบริหารจัดการชุมชน และการจัดการทรัพยากรชุมชน 2)ประเมินศักยภาพการพึ่งตนเอง(TERMS Model) และ3)นวัตกรรมการจัดการชุมชน และข้อเสนอแนะรูปแบบนวัตกรรมการจัดการชุมชนเพื่อการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนของตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงผสม เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพผสมผสานเชิงปริมาณจากมิติภายในสู่ภายนอก ด้วยวิธีการสนทนากลุ่ม สัมภาษณ์เชิงลึก สังเกตการณ์ และแบบประเมินศักยภาพการพึ่งตนเอง จากกลุ่มผู้บริหารภาครัฐ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชุมชน กลุ่มองค์กรในตำบลคณะกรรมการป่าชุมชน คณะกรรมการที่ดิน และประชาชนในตำบลแม่ทา 7 หมู่บ้าน ที่มีส่วนเกี่ยวข้องวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และสถิติวิเคราะห์ จากการศึกษา พบว่า บริบทชุมชนตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ เป็นชุมชนเก่าแก่ มีประวัติการตั้งถิ่นฐานยาวนานกว่า 300 กว่าปี โดยบรรพบุรุษที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานบริเวณที่ราบลุ่มริมน้ำแม่ทาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2193 เนื่องจากหนีภัยสงคราม แบ่งการออกได้ 5 ยุค ได้แก่ 1)ยุคการตั้งถิ่นฐาน (พ.ศ. 2193–2330) 2) ยุคขยายชุมชน (พ.ศ. 2331–2450)3)ยุคสร้างบ้าน แป๋งเรือน (พ.ศ. 2451-2500) 4)ยุคกระเบื้องลอน (พ.ศ. 2501–2545) และ5)ยุคใหม่ (พ.ศ. 2546-ปัจจุบัน) ปัจจุบันมีการผสมผสานทางสังคมและวัฒนธรรมเป็นกลุ่มคนพื้นเมืองที่มีภาษาและวัฒนธรรมเดียวกัน มีจำนวน 7 หมู่บ้าน ลักษณะโครงสร้างทางเศรษฐกิจ พึ่งพาการเกษตรและปศุสัตว์ มีลักษณะสังคมและวัฒนธรรมแบบเครือญาติพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธและความเชื่อเรื่องผี การบริหารจัดการชุมชน แบ่งออกเป็น 2 ส่วนงาน คือ 1)ส่วนงานด้านการปกครอง ให้อำนาจหน้าที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน มีหน้าที่ในการดูแลรักษา ความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัยของประชาชนในหมู่บ้าน ตำบล ส่งเสริมประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่น เป็นตัวประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐ จัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้าน ตำบล ยื่นเสนอต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ2)ส่วนงานด้านบริหารจัดการ ให้อำนาจหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นโดยใช้กรอบแนวทางปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย พันธกิจหลักขององค์การบริหารส่วนตำบลแม่ทา ทรัพยากรชุมชนตำบลแม่ทา ที่สำคัญ ได้แก่ 1)ประวัติศาสตร์ชุมชน 2) โบราณสถาน 3)การจัดการทรัพยากร(ดิน น้ำ ป่า) และการใช้ประโยชน์จากป่า 4)ประเพณี และ5)วัฒนธรรม ศักยภาพการพึ่งตนเองของชุมชนตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ โดยภาพรวมมีค่ารวมเฉลี่ย 3.30 มีความคิดเห็นอยู่ในระดับปานกลาง โดยศักยภาพการพึ่งตนเองด้านทรัพยากร มีค่ารวมเฉลี่ยสูงที่สุด คือ 3.39 มีศักยภาพการพึ่งพาตนเองอยู่ในระดับปานกลาง รองลงมา ได้แก่ การพึ่งตนเองด้านเทคโนโลยี มีค่ารวมเฉลี่ย 3.30 ความคิดเห็นอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนการพึ่งตนเองด้านสังคมและวัฒนธรรม การพึ่งตนเองด้านจิตใจ และการพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจ มีค่ารวมเฉลี่ย 3.28, 3.27 และ3.26 มีความคิดเห็นอยู่ในระดับปานกลาง มีศักยภาพการพึ่งพาตนเองตนเองอยู่ในระดับปานกลางทั้งหมด นวัตกรรมการจัดการชุมชนเพื่อการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนของตำบลแม่ทา ที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการจัดการชุมชน มีความสัมพันธ์กับบริบทชุมชน องค์ความรู้การบริหารจัดการชุมชน ประสบการณ์การจัดการทรัพยากรชุมชน และศักยภาพการพึ่งตนเองของตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ เกิดเป็นพลังพลังขับเคลื่อนภายใน ด้วยบทบาทการขับเคลื่อนของภาคประชาชนได้แก่ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชุมชน กลุ่มองค์กรในตำบล คณะกรรมการป่าชุมชน คณะกรรมการที่ดิน และประชาชนในตำบลแม่ทา รวมพลังขับเคลื่อนจากภายนอกของหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบล กระทรวงมหาดไทย,กระทรวงทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม,กระทรวงเกษตรและสหกรณ์,บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) กลุ่มเซ็นทรัล และกระทรวงพาณิชย์ นำไปสู่การสร้างรูปแบบนวัตกรรมการจัดการชุมชนเพื่อการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนของตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ เป็นนวัตกรรมการจัดการชุมชนที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการจัดการชุมชน มีองค์ประกอบสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ 1)พลังชุมชน ได้แก่ (1)ผู้นำชุมชน (2)คนในชุมชน และ(3)การมีส่วนร่วมของคนในชุมชน 2)การจัดการทรัพยากรชุมชน 3)การบริหารจัดการชุมชน และ4)เทคโนโลยี |
| Publisher | Publisher: ภาควิชามนุษยสัมพันธ์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| Subject | Subject: การพัฒนาแบบยั่งยืน -- แม่ออน (เชียงใหม่) การพัฒนาเมืองแบบยั่งยืน -- แม่ออน (เชียงใหม่) การพัฒนาชุมชน -- แม่ออน (เชียงใหม่) ชุมชน -- แม่ออน (เชียงใหม่) |
| Date Created | Date Created: 2567 |
| Rights | Rights: คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| Public Access Level | Public Access Level: Restricted Public = สามารถใช้งานได้เฉพาะผู้ใช้ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (log in CMU IT Account) |
| Rights Access | Rights Access: เมื่อท่านทำการดาวน์โหลดไฟล์เอกสารฉบับเต็ม จะสามารถเปิดใช้งานไฟล์ดิจิทัลได้ 30 วัน หากพ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าว จะไม่สามารถเรียกดูไฟล์นั้นได้อีก ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ด้านการวิจัยและการศึกษาค้นคว้าเท่านั้น หากท่านต้องการใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น ท่านต้องติดต่อสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อขออนุญาตใช้งาน |
References
EndNoteDigital documents
Sign in and check your member access to view documents.
Full text service policy
